Personel więzienny

Personel więzienny stanowią ludzie o niezłomnym charakterze, najczęściej z wrodzoną zdolnością do radzenia sobie w najbardziej nietypowych warunkach i sytuacjach. Ludzi tych cechuje inteligencja, często dobre wykształcenie oraz odporność psychiczna i odwaga. W każdym więzieniu mamy do czynienia ze strukturą organizacyjną personelu, która dzieli się na personel ochronny, którego obowiązkiem jest przede wszystkim utrzymanie bezpieczeństwa, personel obsługi odpowiedzialny za przyjęcia, zwolnienia, zapewnienie godziwych warunków sanitarnych i medycznych, personel resocjalizacyjny pomagający skazanym w „wyjściu na prostą” poprzez organizowanie i prowadzenie zajęć terapeutycznych, oraz kierujący zakładem karnym, personel administracyjny.

A co z etyką? – Pytanie takie dręczy przeważającą część więźniów, jak również osoby chcące pracować w szeregach personelu więziennego. Otóż etyka zawodowa w tym przypadku jest niezwykle ważna – wszak zachowania niektórych więźniów są czysto prowokacyjne, brutalne i bezwzględne. Pracownik więzienia nie może okazywać strachu, dać się przekupić, czy też faworyzować poszczególnych osadzonych. Etyczne postępowanie funkcjonariuszy personelu więziennego jest sprawą priorytetową, niemniej jednak pracownicy wykonujący ten zawód posiadają cały szereg jasno określonych wymagań, których muszą przestrzegać. Należą do nich:

  • szanowanie praw i godności więźniów,
  • bezstronność,
  • praworządność,
  • pomoc w rozwiązywaniu problemów odbywającym kare pozbawienia wolności więźniom,
  • stanowczość,
  • nieugiętość.

Bardzo częstym zjawiskiem, zwłaszcza wśród nowych pracowników jest strach, obawa i stres. Niestety takowy charakter wykonywanej pracy wiąże się z tym nierozerwalnie, ponieważ stały kontakt z więźniami, którzy często pochodzą z różnych środowisk przestępczych jest poniekąd ryzykowny. Najbardziej narażeni są dozorcy tudzież klawisze, którzy pomimo faktu, że plasują się najniżej hierarchii, wykonują najbardziej odpowiedzialne zajęcia. To przecież w ich obowiązku jest utrzymanie dyscypliny i niedopuszczenie do jakichkolwiek sytuacji kryzysowych, które niosą zagrożenie życia zarówno dla pozostałych osadzonych, jak również dla funkcjonariuszy służby więziennej.

Pomiędzy więźniami a personelem więziennym panuje atmosfera ciągłego napięcia i wrogości – wszakże skazańcy nierzadko starają się za wszelką cenę utrudnić życie klawiszowi, zszargać jego dobre imię, a nawet zastraszać włączając w to bezpośrednio najbliższą rodzinę funkcjonariusza (żona, dzieci). Zdarza się, że osoby słabe psychicznie załamują się, popadają w obsesję, że ich bliskim grozi poważne niebezpieczeństwo, a w konsekwencji zwalniają się z pracy. Tego typu personel nie jest szanowany przez osadzonych, gdyż traktują go, jako bojaźliwego człowieka, a nawet wykorzystują jego słabości. Takie sytuacje z reguły nie przytrafiają się pracownikom twardym i stanowczym – takim, którzy nie wdają się we wszelakie „pyskówki”.

Na koniec warto również wspomnieć o pracownikach zajmujących się resocjalizacją penitencjarną, czyli taką, która przeprowadzana jest w więzieniu. Ma ona na celu nie tylko zmianę złych nawyków więźniów, ale również wyeliminowanie aspołecznych i antyspołecznych zachowań. Zajmujący się tym pracownicy mają „ciężki kawałek chleba” – wyprowadzanie na prostą zdemoralizowanych osadzonych jest trudne, często wręcz niewykonalne. Dlatego też ludzie parający się resocjalizacją więźniów muszą cechować się nie tylko ogromną dozą spokoju i stosownym wykształceniem, ale także podejściem psychologicznym i wiarą w skuteczność prowadzonych działań.